ادبیات

ادبیات معنای گسترده­‌ای دارد که در این مقال نگنجد اما به اختصار به شرح آن می­ پردازیم. هر اثر مکتوب را ادبیات می‌گویند. اگر سخنی از حدّ سخنان عادی، برتر و والاتر باشد‌ و مردم آن سخنان را در میان خود، ضبط و نقل کنند و از خواندن و شنیدن آن‌ها دگرگون گشته و احساس غم و شادی یا لذت کنند، آن را ادبیات می­‌نامند. در باور همگانی، ادبیات یک تیره یا ملت؛ مجموعه متن‌هایی است که آثار ماندگار و برجسته پیشینیان آن تیره و ملت را تشکیل می‌دهند. یکی از مشهورترین طبقه‌بندی‌های متن‌های ادبی، طبقه‌بندی دوگانه‌ایست که بر اساس آن متن‌ها به دو دسته تقسیم می­‌شوند: شعر و نثر(متون منظوم و متون منثور).

ارسطو،” ادبیات را هنر می داند” و جمال میر صادقی” ادبیات را هنر الفاظ تعبیر می کند. ولی فرمالیست­‌ها امروزه آن را علم می­‌دانند. دکتر زرین­کوب ادبیات را شامل آثار مکتوب و نوشته شده می­‌داند” در حالی که در کتاب «ادبیات وداستان» جمال میرصادقی می­خوانیم: نباید فراموش کرد که آثار مکتوب بسیاری برجای مانده است که قبل از آنکه به نگارش در بیاید به صورت شفاهی سینه به سینه منقل می­‌شد. بنابراین ادبیات نه تنها آثار مکتوب رادربرمی­‌گیرد بلکه به آثار شفاهی نیز گفته می­‌شود.

ژان ریکاردو  در تعریف ادبیات می­گوید: «ادبیات یعنی خواندن و نوشتن». ولی سیمون دوبوار به وضوح می­‌گوید که اعتقادی به عقیده ریکاردو ندارد و ادبیات را فعالیتی می­‌داند که به وسیله انسان­‌ها و برای انسان­‌ها صورت می­‌گیرد تا جهان را برای آن­‌ها آشکار کند و این آشکارکردن خود به منزله عمل است.

ادب   

ادب در گذر سال­‌ها و قرن­‌ها به دو معنای عمده به کار رفته است:

۱.ادبیات (علوم ادبی)

۲. ادب دینی (اخلاقیات)

شیخ طبرسی در تعریف ادب می‌گوید: حفظ حدّ و اندازه هر چیزی و تجاوز ننمودن از آن را ادب گویند. ‌

ادب در فرهنگ لغت به معنی دانش، معرفت و روش پسندیده است.

ادب در معنای لفظی عبارت است از فرهنگ، دانش، هنر، حسن معاشرت، شیوه پسندیده، آزرم، بزم آرایی با سخن.

 ادب در اصطلاح، نام دانشی است که قدما آن را شامل علوم زیر دانسته‌اند:

لغت، صرف، نحو، معانی، بیان، بدیع، عروض، قافیه، قوانین، خط، قوانین خواندن که بعضی اشتقاق، انشاء را هم به آن­ها افزوده‌اند.

علم و ادب را از لحاظ تأثیری که در باروری ذهن ادب آموز و دانایی و توانایی او در آفرینش آثار ادبی مطلوب و کسب فصاحت و بلاغت دارد و هم چنین به سبب اثراتی که در تلطیف روح و شکوفایی فضایل اخلاقی انسان دارد، به ادب درس و ادب نفس تقسیم کرده‌اند.

ادب درس (اکتسابی): فضایلی است که شخص آن­‌ها را از راه مطالعه و دقت در گفته­‌های خوب و نوشته­‌های مرغوب نویسندگان قطعی و استادان نظم و نثر فرامی­‌گیرد و جان خود را به محاسن آن می­آرایند. این قسم دوم یعنی ادب کسبی، موضوع علم مخصوصی است که عرب آن را «علم ادب» می­‌گویند و ما فارسی زبانان «ادبیات» می­‌خوانیم.

منظور از ادب نفس یا ادب طبیعی: صفات و اخلاق پسندیده‌­ای است که به طور طبیعی در هر فرد موجود است و در حقیقت فطری و خدادادی است مثل بخشش و بردباری و غیره. معمولا وقتی می­‌گوییم فلانی شخص با ادبی است یعنی به صفات خوب آراسته است.

دکتر شریعتی در کتاب «نقد و ادب» در تعریف ادب گفته است: “ادب عبارت است از آثاری از شعر و نثر که چون در تحریک اندیشه و احساس قدرت پایداری دارند، زنده جاویدند و این آثار از لوازم زندگی ملت­‌هایی است که از تمدن برخوردارند”.

نویسنده: دکتر دلارام بغدادی

The post ادب و ادبیات چیست؟ first appeared on فروشگاه هزارتوی.

نوشته ادب و ادبیات چیست؟ اولین بار در فروشگاه هزارتوی. پدیدار شد.